Active noise cancelling betekent dat je oordopje het omgevingsgeluid opneemt met een microfoon, er een spiegelbeeld van maakt en dat spiegelbeeld door je speaker afspeelt. Twee golven die precies tegengesteld zijn heffen elkaar op, en wat overblijft is stilte.
Zo staat het op de doos. In de praktijk werkt het uitstekend bij het gedreun van een trein en nauwelijks bij een collega die twee meter verderop belt. Dat verschil zit in de techniek zelf. Een duurder model koopt je er niet omheen.
Waarom lage tonen wel lukken en stemmen niet
Om tegengeluid te maken moet je oordopje weten wat er komt. Het meet het geluid, rekent uit hoe de tegengolf eruit moet zien en speelt die af. Daar zit ongeveer een tiende van een milliseconde tussen, en juist die vertraging bepaalt waar de grens ligt.
Bij lage, constante tonen is dat geen probleem. Het gebrom van een motor, het rollen van treinwielen of het zoemen van een airco zit meestal onder de 500 hertz en herhaalt zich honderden keren per seconde op dezelfde manier. Wat er net was, komt zo weer. De chip kan dus vooruit rekenen.
Bij stemmen valt die voorspelbaarheid weg. Praten zit grofweg tussen 300 en 3.400 hertz, dus een stuk hoger, en het verandert continu van toonhoogte en volume. Tegen de tijd dat het oordopje heeft uitgerekend hoe de tegengolf eruit moet zien, is het geluid alweer anders.
Vandaar de vuistregel: hoe lager en saaier het geluid, hoe beter ANC werkt.
| Geluid | Werkt ANC? |
|---|---|
| Vliegtuigmotor, treinstel, airco | zeer goed |
| Verkeer op de achtergrond | redelijk |
| Pratende mensen in een kantoortuin | matig |
| Een dichtslaande deur of blaffende hond | vrijwel niet |
Dat laatste is de reden dat ANC-oordopjes zelden helpen tegen een snurkende partner of een verbouwing bij de buren. Dat zijn wisselende geluiden, en precies daar heeft de techniek geen antwoord op.
Passieve demping doet meer dan mensen denken
Hier zit het punt dat de meeste uitleg overslaat.
Voordat er ook maar één chip aan te pas komt, houdt het rubberen dopje in je gehoorgang al geluid tegen. Dat heet passieve demping, en die werkt over het hele frequentiebereik, ook bij stemmen.
Een oordopje dat goed afsluit met de juiste dopjesmaat kan daarmee meer stilte opleveren dan een duurder model dat niet goed past. Dus als je in een kantoortuin zit en je zoekt rust: begin bij de pasvorm en probeer alle meegeleverde maten, voor je naar het volgende prijssegment kijkt.
Open oordopjes zoals de AirPods 4 zonder dopje, of beengeleidingsmodellen, hebben die passieve demping niet. Daar kan ANC wel in zitten, maar het begint dan zonder voorsprong.
Wat ANC je kost
Drie dingen, en ze staan zelden in de productbeschrijving.
Accuduur. ANC laat microfoons en een processor continu draaien. Bij de Samsung Galaxy Buds Pro was dat het verschil tussen 5 uur met ANC aan en 8 uur met ANC uit, dus ruim een derde. Bij de meeste modellen ligt dat vergelijkbaar.
Een drukgevoel. Sommige mensen ervaren bij ANC een gevoel alsof ze in een vliegtuig zitten dat daalt. Er verandert niets aan de luchtdruk, het is je gehoor dat het ontbreken van laagfrequent geluid als druk interpreteert. Heb je daar last van, dan is er geen instelling die het oplost.
Ruis. Bij goedkopere modellen hoor je met ANC aan een licht sissen, en buiten kan wind ervoor zorgen dat de ruisonderdrukking zelf gaat pompen. Dat is dan vervelender dan het geluid dat het wegneemt.
ANC, transparantie en gewoon uitzetten
Vrijwel elk model met ANC heeft ook een transparantiestand. Die doet het omgekeerde: de microfoons nemen je omgeving op en spelen die juist door je speakers af, zodat je mensen hoort zonder je oordopjes uit te doen.
Er is nog een derde stand die vaak vergeten wordt, en dat is alles uit. Geen ANC, geen transparantie. Dat scheelt accu en het klinkt bij sommige modellen net iets natuurlijker, omdat er geen microfoonsignaal doorheen loopt.
Voor thuis op de bank is die stand vaak de beste keuze.
Waar je op let bij het kopen
Zoek je rust in de trein of het vliegtuig? Dan doet vrijwel elk model met ANC wat je wilt en hoef je niet naar de duurste te grijpen. Ook een setje van 79 euro haalt het gedreun er grotendeels uit.
Zoek je rust bij pratende mensen? Kijk dan naar de pasvorm en het aantal meegeleverde dopjesmaten, niet naar de ANC-specificaties. De AirPods Pro 3 komen met 5 maten, veel budgetmodellen met 3. Dat scheelt echt in je kans op een goede afdichting.
Wil je precies weten hoe de topmodellen zich verhouden? Die staan met Nederlandse prijzen in ons overzicht van de beste noise cancelling oordopjes.
Sport je buiten? Dan wil je ANC juist niet. Je hebt verkeer nodig om te horen, en daar is de transparantiestand of een open model voor.
Veelgestelde vragen
Is ANC schadelijk voor je oren?
Nee. Het tegengeluid is niet harder dan wat het opheft, en het effect is dat er minder geluid je oor bereikt. ANC is in dat opzicht eerder gunstig, omdat je de muziek zachter kunt zetten in een lawaaiige omgeving.
Wat is het verschil tussen ANC en passieve demping?
Passieve demping is het fysieke afsluiten van je gehoorgang door het dopje. Actieve ruisonderdrukking is de elektronica die tegengeluid maakt. Ze werken samen, en bij stemmen doet de passieve kant het meeste werk.
Werkt ANC ook zonder muziek?
Ja. Je kunt de oordopjes indoen zonder iets af te spelen en alleen de ruisonderdrukking gebruiken. Dat kost wel gewoon accu.
Waarom hoor ik met ANC aan een sisje?
Dat is ruis van de microfoons en de versterker. Bij goedkopere modellen valt het meer op, en in een stille kamer hoor je het eerder dan in een trein.